جواد صفائی در گفتوگو با صدا و سیما: از فرانسه تا فردوسی، مسیر یک دانشمند ایرانی در مرزهای علوم شناختی
۱۲:۲۲ - ۱۴۰۴/۰۷/۲۰
در گفتوگویی صمیمی با صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، جواد صفائی، سرپرست پارک علم و فناوری خراسان رضوی، از مسیر علمی و پژوهشی خود سخن گفت؛ مسیری که از آزمایشگاههای تحقیقاتی فرانسه آغاز شد و با بازگشت به ایران، به توسعه فناوریهای شناختی، تربیت پژوهشگران جوان و شکلگیری پروژههای ملی و بینالمللی انجامید. انتخاب او در فهرست دو درصد دانشمندان تأثیرگذار جهان، تنها بخشی از ثمرات این راه پرفراز و نشیب است.
به گزارش روابط عمومی پارک علم و فناوری خراسان رضوی، دکتر جواد صفائی، سرپرست پارک، در گفتوگویی با صدا و سیما، از تجربههای علمی و پژوهشی خود در حوزه تصویربرداری مغزی و علوم شناختی سخن گفت؛ حوزهای که با ترکیب فناوریهای ثبت فعالیت الکتریکی مغز و تصویربرداری مادون قرمز نزدیک (NIRS)، به یکی از زمینههای نوظهور در پژوهشهای شناختی تبدیل شده است. وی با اشاره به سالهای حضور خود در فرانسه، از توسعه سیستمی یاد کرد که توانست دو مدالیته تصویربرداری مغز را بهصورت همزمان ثبت کند؛ کاری نوآورانه که در آن زمان منجر به انتشار چندین مقاله علمی، ثبت اختراعات و کسب جایزه در مسابقه ملی «کنکور اوز» فرانسه شد. این مسابقه، بستری برای معرفی ایدههای فناورانه دانشجویان با هدف ایجاد شرکتهای نوپا بود و طرح دکتر صفائی در آن بهعنوان طرح برتر انتخاب شد. با وجود موفقیتهای علمی در فرانسه، علاقهمندی به خدمت در وطن، دکتر صفائی را در سال 1393 به ایران بازگرداند؛ جایی که فعالیتهای علمیاش را در دانشگاه فردوسی مشهد ادامه داد. وی در این سالها، علاوه بر ادامه پژوهش در حوزه تصویربرداری مغز، در زمینههای دیگری چون مواد هوشمند، ماهیچههای مصنوعی و علوم شناختی نیز ورود پیدا کرد و با تربیت دانشجویان تحصیلات تکمیلی، انتشار مقالات علمی و تألیف کتاب، نقش مؤثری در توسعه علمی کشور ایفا نمود. یکی از نقاط عطف این مسیر، شکلگیری پروژه «نوریوم ایران» با حمایت ستاد علوم شناختی معاونت علمی ریاستجمهوری بود. در این پروژه، آزمایشگاههایی از دانشگاه فردوسی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، دانشگاه صنعتی خواجه نصیر، دانشگاه علوم پزشکی مشهد و دانشگاه UPGV فرانسه مشارکت داشتند. هدف اصلی پروژه، توسعه فناوریهای تصویربرداری مغزی برای شناسایی زودهنگام نشانگان بیشفعالی و نقص توجه (ADHD) در نوزادان زودرس بود؛ اقدامی پیشگیرانه که میتواند از بروز آسیبهای روانی و اجتماعی در آینده جلوگیری کند. دکتر صفائی در این مصاحبه، از تجهیزاتی سخن گفت که با رزولوشن بالا برای ثبت فعالیتهای مغزی طراحی شدهاند و در قالب پروژه نوریوم توسعه یافتهاند. وی در پایان، با اشاره به انتخاب خود در فهرست دو درصد دانشمندان تأثیرگذار جهان توسط مؤسسه علمی Elsevier و دانشگاه Stanford، این موفقیت را حاصل تلاش جمعی همکاران، دانشجویان و نهادهای علمی دانست و ابراز امیدواری کرد که این مسیر، زمینهساز توسعه فناوریهای شناختی و ارتقای سلامت روان در کشور باشد.